چاچ

تگرگ

تگرگ

تگرگ دانه هاي گرد يا بي شكل يخ كه از ابر بر زمين مي‌بارد. تگرگ در هواي توفاني و درون ابرهاي باران زا به وجود مي‌آيد. قطر دانه هاي تگرگ از 0.5 تا 50 ميليمتر و گاهي بيشتر است. وزن دانه هاي تگرگ ميز به نسبت اندازه ي آنها متفاوت است گاهي به يك كيوگرم نيز مي‌رسيد.

دانه هاي تگرگ در توده ي به هم فشرده‌ي ابرهاي بارانزا (كومولونيمبوس[1]) و در هواي توفاني تشكيل مي‌شود. توفان و جريان شديد هوا ذره هاي كوچك آب را در اين ابرها ، به بالا حرمت مي‌دهد. اين ذره ها در لايه هاي سرد بالايي هوا به يخ تبديل مي‌شوند و در اثر سنگيني دوباره پايين مي‌آيند و به هنگام گذشتن از ابر، لايه هاي ديگري از آب دور اين ذره ها را مي‌گيرد. توفان بار ديگر ذره هاي آبدار را به بالا مي راند. در لايه هاي سرد بالايي ، آب دور دانه ها نيز يخ مي زند. اين بار ذره ها سنگينتر مي شوند و دوباره پايين مي آيند. چرخه‌ي بالا و پايين رفتن ذره ها و افزايش لايه هاي يخ به دور آنها ، آنقدر ادامه مي يابد كه دانه ي يخ به سبب سنگيني بر زمين ببارد.

هر دانه ي تگرگ از چندين لايه ي يخي شفاف و شيري رنگ تشكيل شده است. تفاوت سرعت يخ ردن لايه هاي تگرگ سبب تفاوت رنك آنها مي شود. در دماي خيلي كم آب اطراف ذره ي يخي اوليه به سرعت يخ مي زند در نتيجه حباب هاي هوا درون اين لايه حبس مي شوند و لايه ي يخي شيري رنگ به نظر مي‌رسد. اگر دما خيلي كم نباشد سرعت انجماد كمتر مي‌شود و حبابهاي هوا فرصت دارند كه از لايه ي آبي خارج شوند و به اينت ترتيب لايه اي شفاف از يخ دور ذره ي اوليه تشكيل مي شود.

بارش دانه هاي درشت تگرگ معمولا خسارتهاي فراواني به بار مي آورد. مثلا تگرگهايي كه در فصل هاي بهار و تابستان مي بارند ممكن است به مزرعه ها و باغهاي ميوه و حتي انسانها آسيب برسانند.

 

منبع: فرهنگنامه ي كودكان و نوجوانان/ شوراي كتاب كودك . شركت تهيه و نشر فرهنگنامه كودكان و نوجوانان/ تهران 1383/ جلد نهم



[1] اين نوع ابرا زارتفاعات پايين تا بالاي سطح زمين ايجاد مي شوند.

   + پارسا هوشمند ; ٤:۱٠ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٦/۱۱/۸
comment نظرات ()